کد مطلب: 21388

بازخوانی دو گزارش از «کیهان» و«آرمان امروز»

توافقِ قریب‌الوقوع؟

دو روزنامه آرمان امروز و کیهان در گزارش‌هایی به روایت آخرین اخبار و تحلیل‌ها از مذاکرات پرداخته‌اند.

گروه سیاست سایت خبرسراسری: زمزمه های برجامی دوباره به گوش می رسد اما صداهای داخل کماکان صحبت های پیشین را تکرار می کنند و چپ و راست بدنبال نظرات پیشین خود هستند.

روزنامه آرمان امروز در شماره امروز خود در گزارشی با عنوان«ایران و آمریکا در یک قدمی توافق» در اینباره نوشته است: در شرایطی که منابع غربی طی روزهای گذشته از «ضرب‌الاجل غیررسمی» اروپایی‌ها به طرفین مذاکرات برجام برای پاسخ‌گویی به پیش‌نویس نهایی ارائه شده در 15 آگوست (24 مرداد) سخن به میان آورده بودند، اظهارات دیروز -دوشنبه- حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه کشورمان در مراسمی به مناسبت روز خبرنگار، مبنی بر این‌که ارائه آخرین جمع‌بندی خود به اتحادیه اروپا تا ساعت 12 دوشنبه (دیروز) به طور ضمنی وجود چنین ضرب‌الاجلی را تایید می‌کند. بنابر اعلام امیرعبداللهیان، ایران به صورت مکتوب پاسخ خود را به هماهنگ‌کننده اتحادیه اروپا ارائه خواهد داد. ایراد این اظهارات در شرایطی است که قبل‌تر پیتر استانو، سخنگوی کمیسیون اروپا، در ارتباط با پیش‌نویس نهایی اروپا تاکید کرده بود، هرچه می‌توانسته مورد مذاکره قرار گیرد، در نسخه نهایی متن گنجانده شده و حالا کشورهای عضو باید تصمیم‌های سیاسی بگیرند و در انتظار دریافت تصمیم آری یا نه از سوی طرفین (یعنی ایران و آمریکا) هستیم.  تمامی شواهد و قراین حاکی از آن است که پاسخ تهران و واشنگتن  به پیش‌نویس نهایی ارائه شده از سوی اروپایی‌ها همچون گرانیگاهی کلیدی برای بقا یا مرگ برجام و حتی تداوم مذاکرات احتمالی باشد. هر چند سخنگوی کمیسیون اروپا از انتظار برای شنیدن جواب قطعی آری یا نه از سوی ایران و آمریکا سخن گفته اما واقعیت این است تمامی شواهد و قراین حکایت از آن دارد که امکان حصول توافق در قیاس با پایان مذاکرات و شکست برجام بسیار محتمل تر است.

فرضیات مطرح پیرامون پاسخ ایران به ضربالاجل 15 آگوست

در شرایطی که تمامی ناظران و رسانه‌ها در انتظار دریافت پاسخ ایران و آمریکا به پیش‌نویس پیشنهادی اروپایی‌ها هستند، هم‌چنان چشم‌انداز مبهمی پیش‌روی مذاکرات قرار دارد. رسانه‌های و ناظران سیاسی داخلی در هر دو کشور به دو دسته مخالفان و موافق توافق تقسیم شده‌اند. با این تفاسیر، اکنون مساله این است که احتمالا ایران چه پاسخی به اروپایی‌ها خواهد داد. در این زمینه، لارنس نورمن، خبرنگار وال‌استریت‌ژورنال که مذاکرات را دنبال می‌کند، اخیرا در یک رشته توئیت نوشت: «دیروز که ضرب الاجل غیررسمی برای پاسخ به اتحادیه اروپا است و تا آنجایی که من می بینم، چندین احتمال وجود دارد که آیا طرف‌ها توافق یا متنی که پس از آخرین مذاکرات وین روی میز باقی مانده است را می‌پذیرند یا خیر. فکر می‌کنم به احتمال زیاد دوشنبه هیچ پاسخی از سوی ایران دریافت نمی کنیم. البته این احتمال مطرح شده با توجه به اظهارات و تاکید امیر عبداللهیان بر ارائه پاسخ تا پایان دوشنبه به طور کامل قابل رد است.   از نظر نورمن دومین احتمال این است که پاسخی از ایران دریافت کنیم که به عنوان پاسخ نهایی نباشد اما می‌گوید که با بخش عمده متن موافقیم، اما می‌خواهیم «تضمین» در مورد چندین موضوع از جمله بررسی پادمان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دریافت کنیم.  او در ادامه می‌نویسد: سومین مورد محتمل‌تر برای من این است که از تهران پاسخ «نه» دریافت کنیم اما همراه با این قید که «خوشحال می‌شویم که به گفت‌وگو ادامه دهیم تا بتوانیم به توافق برسیم». من بعید می‌دانم تهران بخواهد خود را در قالب طرفی که نه گفته است، قرار دهد، بلکه آنها ترجیح می دهند توپ را در زمین آمریکا ترسیم کنند. اما غیرممکن هم نیست. چهارمین فرضیه محتمل نیز  این است که ما یک «بله» دریافت کنیم، همراه با اینکه بگویند «حتی اگر بخواهیم یک یا دو کلمه را در متن تدقیق کنیم، می توانیم معامله را انجام دهیم».  در نهایت نورمن تاکید دارد که گزینه نهایی - و برای من با کمترین احتمال - این است که ایران نه بگوید و مذاکرات به پایان برسد.» نورمن در پایان نوشت: «من تصور نمی‌کنم ایران بخواهد تمام تقصیرها را برای پایان یافتن این موضوع به دوش بکشد. این یک سوال بسیار بزرگ برای اتحادیه اروپا، E3  و ایالات متحده ایجاد می‌کند که برای من بسیار نامشخص است. اگر فردا یا چند روز آینده به یک پاسخ شفاف از ایران نرسند، چه می‌کنند؟». با وجود طرح این فرضیات پنج گانه می توان اظهار داشت که سناریوی توافق مشروط و حل اختلافات میان ایران و غرب از امکان تحقق بیشتری برخوردار است.

روزنامه کیهان نیز در شماره امروز خود در گزارشی با عنوان«توافق بدون تضمین یعنی تکرار خسارت محض» در اینباره نوشته است:

مطالبه جمهوری اسلامی ایران از طرف‌های غربی در موضوع برجام، از بعد از روی کار آمدن دولت رئیسی معین و مشخص‌تر بوده است؛ لغو تحریم‌ها، راستی آزمایی و ارائه تضمین از سوی طرف مقابل.

تیم مذاکره‌کننده دولت سیزدهم در طول 9 ماه گذشته (از 8 آذرماه 1400، زمان اولین مذاکرات برجامی در دولت رئیسی) با طرح شروط اصلی ایران و تأکید بر ضرورت انتفاع اقتصادی ملت ایران از برجام، وارد دور جدیدی از مذاکرات هسته‌ای با طرف‌های غربی شد.

آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها در اولین مواجهه خود با تیم مذاکره‌کننده ایران، به اخلال و کارشکنی در روند گفت‌وگوها و نهایتاً قهر از مذاکرات وین روی آوردند.

طرف‌های غربی هرچند در دورهای بعدی مذاکرات سعی کردند با غوغا‌سالاری و فعال کردن لابی صهیونیسم به تیم مذاکره‌کننده ایران فشار بیاورند اما یکی دو ماه نگذشت که شروط اصلی ایران (به‌ویژه مسئله تضمین) به ادبیات اصلی و غالب دیدارها و رایزنی‌های دیپلماتیک و اساساً گفت‌وگو با طرف‌های مذاکره‌کننده تبدیل شد.

پس از مقاومت و مواجهه فنی و کارشناسانه تیم مذاکره‌کننده و تأکید بر عدم ترک میز مذاکره از سوی ایران، آمریکا و اروپایی‌ها به این نتیجه رسیدند که جمهوری اسلامی ایران در این دوره از حیات خود (به‌ویژه در دولت سیزدهم) از مواضع اصلی خود کوتاه نمی‌آید.

بر همین اساس بود که طرف‌های غربی‌، پروژه فشار بر جمهوری اسلامی ایران را، از چند جهت کلید زدند؛

1. مقصرنمایی و ‌انداختن توپ در زمین ایران

طرف‌های غربی به‌جای پاسخگویی در قبال ایران (به دلیل خروج آمریکا از برجام و وعده‌های فریبکارانه اروپا) به جنجال و شگردهای روانی روی آوردند تا با عوض کردن جای بدهکار و طلبکار القا کنند آن‌طرفی که دل به دیپلماسی نمی‌دهد، طرف ایرانی است!

طرح‌هایی مانند «توافق موقت»، «توافق گام‌به‌گام» و موضوعاتی مانند تعیین «ضرب‌الاجل‌های پی‌درپی» از سوی غرب و اینکه «پنجره دیپلماسی در حال بسته شدن و فرصت رو به اتمام است» و.... در همین پازل تعریف می‌شود.

به همین دلیل بود که تیم هسته‌ای دولت سیزدهم با خواندن دست طرف‌های غربی، از ابتدا تاکنون بر ضرورت گفت‌وگوها و آمادگی ایران برای ادامه روند مذاکرات هسته‌ای تأکید کرده است.

2. فعال کردن رژیم صهیونیستی و برخی حکام منطقه علیه ایران

دیدارها و رایزنی‌های مقامات غربی با صهیونیست‌ها و برخی از مقامات سعودی و مواضع تهدیدآمیز جمعی علیه فعالیت‌های هسته‌ای و منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران و همچنین دزدی نفت ایران به کارگردانی آمریکا و یا تقلای صهیونیست‌ها برای خرابکاری و ترور مدافعان حرم در ایران و... تا حمایت‌های اخیر آمریکا از اسرائیل و مواضع مشترک علیه فعالیت‌های هسته‌ای ایران (به‌ویژه در سفر اخیر بایدن به اسرائیل و عربستان) نشان می‌دهد که دولت دموکرات آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی حکام منطقه را برای اعمال فشار علیه ایران فعال کرده است.

3. اعمال فشار از طریق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

بعد از گزارش‌های واهی آژانس علیه فعالیت هسته‌ای کشورمان، مدیرکل آژانس خردادماه جاری راهی تل‌آویو شد تا ادعاهایی جعلی که مبتنی بر داده‌های جعلی رژیم صهیونیستی بود، دستاویز موج تازه‌ای از فشارهای آمریکا و اروپا علیه جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد.

به‌دنبال آن بود که نظام سلطه وارد فاز دیگری از پروسه فشار علیه ایران شد؛ تصویب قطعنامه ضدایرانی از سوی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی.

هرچند که در پی تصویب قطعنامه ضدایرانی از سوی آژانس، تیم دیپلماسی کشورمان ضمن تأکید بر «واکنش متناسب، مؤثر و فوری ایران» اعلام کردند که «گام‌های عملی متقابل برمی‌داریم» و «به فعالیت تمام دوربین‌های فراپادمانی پایان می‌دهیم»

4. ادامه تهدید و تحریم‌ها علیه ایران

آمریکایی‌ها از آغاز دور جدید مذاکرات (در بازه زمانی 9 ماه گذشته) بارها جمهوری اسلامی ایران را تهدید و تحریم کرده‌اند. فروردین‌ماه سال جاری، وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم‌های جدیدی را علیه چند نهاد و یک فرد ایرانی اعمال کرد. همچنین خردادماه امسال، آمریکا، شبکه فروش محصولات پتروشیمی ایران را تحریم کرد. وزارت خزانه‌داری آمریکا اسامی ۲ فرد و ۹ شرکت را که ادعا می‌کرد بخشی از شبکه دور زدن تحریم‌ها علیه ایران هستند، در فهرست تحریم‌ها قرار داد. تیرماه امسال نیز وزارت خزانه‌داری آمریکا دو فرد، دو کشتی و ۱۳ شرکت مرتبط با نفت ایران را تحریم کرد. همین چند روز پیش (17 مرداد) وزارت بازرگانی آمریکا یک شرکت چینی را به نقض تحریم‌های ایران

متهم کرد.

جالب آنکه ماه گذشته، وزیر خارجه آمریکا رسماً و علناً با ادبیاتی تهدیدآمیز گفت: «اگر تغییری در مسیر ایران انجام نگیرد، به استفاده از اختیارات تحریمی خود برای هدف قرار دادن صادرات نفت، محصولات نفتی و محصولات پتروشیمی از ایران ادامه خواهیم داد.» بلینکن چند روز قبل از آن هم گفته بود «در نبود توافق، از ابزار تحریم علیه ایران استفاده می‌کنیم»

5. سناریو‌سازی و اتهام‌زنی علیه ایران برای بالابردن فشار در افکار عمومی

یکی از اقدامات خصمانه آمریکایی‌ها در مذاکرات هسته‌ای، سناریو‌سازی و اتهام‌زنی علیه ایران برای بالابردن فشار در افکار عمومی بوده است. وزارت دادگستری آمریکا چهارشنبه 19 مردادماه با انتشار بیانیه‌ای ادعا کرد یک تبعه ایران که عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است را به تلاش برای ترور جان بولتون مشاور امنیت ملی اسبق کاخ سفید متهم کرده است! بعد از این خبر، مقامات آمریکایی («آنتونی بلینکن»، «جیک سالیوان»، «جان بولتون» و...) در صدر اخبار ظاهر شدند و به‌طور مستقیم و غیرمستقیم به اتهام‌زنی و لفاظی علیه ایران پرداختند. براساس آنچه در گزارش روز دوشنبه کیهان نیز منتشر شد، هنوز یکی دو روز نگذشته بود که روز جمعه 21 مردادماه، اخبار و گزارش‌هایی درخصوص نویسنده مرتد (سلمان رشدی) منتشر شد. بااینکه رسانه‌های خارجی براساس گزارش پلیس نیویورک خبر دادند که ضارب سلمان رشدی، جوانی ۲۴ ساله به نام «هادی مطر» است که ساکن ایالت نیوجرسی و اصالتاً لبنانی است، اما طی یکی دو روز گذشته برخی سناتورهای آمریکایی بدون هرگونه سند و مدرک تلاش کردند ماجرای حمله به سلمان رشدی را به جمهوری اسلامی ربط داده و در مسئله برجام، زمینه‌های فشار علیه ایران را تمهید کنند. این در حالی است که ایران اگر چه عامل حمله به سلمان رشدی مرتد نبوده است ولی اقدام ضارب او را اقدامی خدا‌پسندانه و در خور تقدیر می‌داند.

6. شرطی کردن اقتصاد و فعال کردن شبکه نیابتی غرب در داخل

یکی دیگر از روزنه‌های امیدی که غربی‌ها برای ادامه پروسه فشار علیه ایران به آن امید دارند، شبکه نیابتی و جریان تحریف در داخل است. از آغاز مذاکرات هسته‌ای در دولت رئیسی، برخی اصلاح‌طلبان رادیکال در مطالب کثیری (شاید هرروز و یا هر یکی دو روز) ساز سازش کوک کرده و بر ضرورت کنارگذاری شرط تضمین در مذاکرات هسته‌ای، امتیازدهی در مذاکرات و کوتاه آمدن از مسائل موشکی و منطقه‌ای تأکید کرده‌اند.

اظهارات وطن‌فروشانه‌ای از این جنس که «تضمین گردن‌کشی در برابر غرب است»؛ «آمریکا نمی‌تواند تضمین بدهد»، «تضمین می‌خواهیم چه‌کار؟»، «تضمین معنا ندارد» و... برخی از این موارد است.

یکی دیگر از محورهای عملیاتی پادوهای داخلی غرب، شرطی کردن اقتصاد کشور بوده است تا جایی که سعی کرده‌اند مثل دولت قبل، زلف همه مسائل کشور را به برجام گره بزنند و القا کند که تا برجام حل نشود هیچی چیز حل نمی‌شود!

آنچه دیگران میخوانند

دیدگاه تان را بنویسید

آخرین اخبار